D29 SdC ... x km

De afsluitende rustdag.

Het was al redelijk licht toen ik opstond.  Wat ik zeker wou doen was de route naar het busstation verkennen zodat dit morgen geen gedoe is.  En goed dat ik het gedaan heb want de uitleg van hier naar rechts en dan altijd maar ongeveer rechtdoor volstond duidelijk niet.  Enfin, ben er geraakt, weet welke lijn het is en waar ze precies stopt.  Voor 1€ zal ik op het vliegveld geraken.

Vanaf dan alleen nog eten, drinken en vooral genieten van het binnenkomen van de pelgrims.  Sommige zijn bijna ontroostbaar geëmotioneerd. 

Na al die jaren blijft het speciaal.

Ben nog naar de pelgrimsmis om 12h geweest en die werd opgedragen in aanwezigheid van minstens 20 priesters.   Ik dacht, hier zal het wierookvat wel zwieren ... maar neen dus.  Er zullen weer vele teleurgestelde pelgrims zijn.

Ook de passage langs het sint Jacobsbeeld lijkt me niet meer mogelijk.  Toch ook één van de (vroeger) belangrijke momenten.

Het viel me ook op dat het beeld van Sint Jacob Matamoros niet meer in de kathedraal te vinden is.

Als ik terugkijk op deze tocht en zeker het gedeelte van de camino de Madrid is mijn besluit dat het mooi en goed is voor wie eenzaamheid zoekt, geen keuze aan herbergen wenst maar wel goede en voldoende en de wat eentonige natuur van de Meseta zoekt.

Blijft natuurlijk dat de oversteek van de Puerta Fuenfria in het voorjaar eigenlijk onverantwoord is terwijl men je daarvan op geen enkele manier verwittigd.  In Saint-Jean-pied-de-port zal men u in het pelgrimskantoor verwittigen en zelfs verbieden de oversteek te maken.

Via WhatsApp heb ik zelf wel berichten kunnen uitsturen naar de albergue van 2 dagen voor de oversteek en naar Jean, mijn Franse vriend, die blijkbaar toch van iemand een vraag hierover had gekregen.

Dan de camino francés 11 jaar later.

Er is veel veranderd.  Veel meer albergues en eetgelegenheden waardoor het samen koken en samen eten in de albergue verwaterd.  De groepsvorming en kontakten onderweg lijden er echter niet onder.  Het blijft een geweldige ervaring.

De kathedraal in mooi gezelschap.

De botafumeiro, het 52kg zware zilveren wierookvat. 

... en speciaal voor de Werner ...

D28 Santiago de Compostela 5km

Wanneer ik vanmorgen wakker werd lag ik nog alleen op de kamer.  2 waren gisteravond nog verhuist naar 1 van de vele andere lege kamers en de 2 jongelui waren, zoals voorzien reeds vroeg vertrokken.

Gelukkig was de dag niet lang.  Het heeft niet opgehouden met regenen.

Recht naar het pelgrimskantoor voor een volgnummer voor het afhalen van de Compostela.   En daar zaten ze met hun 2 onder een zeiltje in de gutsende regen.  Buiten dit stonden er ook nog 2 Duitsers welke ik gisteren ontmoet had.  Er was verwarring over het uur van openen.  Men dacht 8h.  Toen we wisten dat het 9h was, was het reeds 8:30h.  Toch maar blijven staan in de regen dus.  Net voor opening meld men dat een QRcode moest gescand worden en vervolgens een ganse reeks van gegevens ingevuld worden.  Na veel gepruts lukt het en krijg je een QRcode om je uiteindelijk mee aan te melden.  Ik was net op tijd klaar. 

Hoe het de pelgrim vergaat die geen smartphone heeft weet ik niet.

Een Nederlandse vrijwilligster geeft me mijn Compostela.  Dan een verdiep hoger naar de 'huiskamer der lage landen'.  Even wat opdrogen bij een  kopje koffie en een leuke babbel.

Aangezien ik, overigens onbedoeld, bij de eerste 10 aanmeldingen van de dag was kreeg ik een gratis maal aangeboden in het restaurant naast het grote hotel Reyes Catholicos op het plein voor de kathedraal. 

Dit blijkt nog een overblijfsel te zijn van veel vroegere tijden. 

De kathedraal die bij mijn laatste bezoek, nu toch een jaar geleden, volledig leeg en in renovatie was is nu in alle glorie weer open.  Nog steeds echter mag men niet langs het grote plein binnen en dus ook niet langs de Puerto de gloria.  Wil je die zien dan moet men een betalende toer volgen. 

Zo knabbelt men toch weer wat af van de vroegere beleving.

Bij aankomst was het plein leeg.  Nu rond de middag is er toch wat volk.

De pelgrimstafel voor een pelgrimsmaal.

Vooraan de botafumeiro en achteraan het beeld van Sint Jacob.

D27 monte de gozo 34,8km

Vroeg op weg.  Niet zo vroeg als het Braziliaans koppel want die vertrekken steeds wanneer het nog een uur steke donker is.  Begrijp niet goed waarom want warm weer is allerminst verwacht.  Regenachtig zal het de ganse dag blijven.

Na een paar uur O Pedrouso gepasseerd en verder door naar het einddoel van de dag.

De geuren zijn onderweg opvallend ... de ene keer de 'minder' prettige van vers uitgevoerde mest met een buitje er over en een paar 100m verder de geur van de eucalyptus.  Van beide gaan de longen open, maar toch. 

Het decor heuvelt naar het einde van de tocht.  Compostela is nog een kleine 5km hier vandaan.

Dit domein met een capaciteit van een 3000 bedden is nog steeds, zoals ook al 11 jaar geleden, met uitzondering van de albergue ongebruikt.

De Poolse albergue hier vlakbij is dan weer wel gesloten omdat ze bezet is met Oekraïnse vluchtelingen. 

De was is in de machine gegaan zodat alles weer proper is.  Machientje gedeeld met een Pools jong stel hier op de kamer.

Een zeldzaam moment dat de zon dacht door te breken, wat niet lukte.

Kathedralen van eucalyptus bomen.

D26 Arzua 29.4km

Voor ik dit verslagje maak toch dit ... het is nu 8h s'avonds op een slaapzaal met een 20 tal pelgrims ... er ligt er toch al ene stevig te snurken zeker, dat beloofd.

Vorige nacht is binnen gelukkig wel in alle stilte verlopen.  Buiten heeft het stevig geonweerd. Iets na 6 wakker en iets voor 7 op weg.

Het dreigt te gaan regenen maar voorlopig blijft het droog.  Anders dan gewoonlijk onmiddellijk gestopt voor een ontbijt en dan stevig de pas er in.

Regelmatig ook fietsers op het wandelparkours en hierbij opvallend veel elektrische Mountain bikes.  Het is opletten wanneer ze in een afdaling tegen hoge snelheid voorbij zoeven.

Ik had me voorgenomen toch wat meer te eten ook al is de honger er niet echt en daarom rond een uur of half 11 ergens binnen voor een bocadillo met kaas en bacon.  Zo een half stokbrood een beetje warm gemaakt daar is een half uurtje werk aan.  Laat het nu net dan een goede bui doen.  Iedereen jas of poncho aan.  Tegen dat ik klaar was was het ook over en dat voor de rest van de tocht.

Vandaag sluiten de pelgrims van de primitivo en de noordroute aan.

Ook in Azua weer, veel, heel veel albergues.

Na het klassieke avondwerk, maar dan zonder was want ga hem niet droog krijgen (alleen het zweet laten opdrogen zal moeten volstaan), even de stad in om iets warms te gaan eten. Veel te beleven is er niet.  Het is zondag dus veel gesloten en slecht weer en dus is er van de Spaanse uitbundigheid niks te merken.

Het plan voor morgen is duidelijk: ongeveer 32km tot in de albergue van Monte de Gozo zodat ik dinsdag vroeg in Compostela kan aankomen.

Mooie wandelwegen.

Binnenkomen van Ribadiso.

De albergue voor vannacht.

D25 Palas de Rey 25.2km

Vanmorgen samen opgestaan en afscheid genomen van 1 van de Poolse dames die naar huis moet.

Het is mistig en in de loop van de dag zal het beginnen regenen, niet veel maar constant.

Na een paar uur is het dan gedaan en kan de poncho open gezet worden.

Onderweg nog een tijd met Jos, een man uit Delft, gestapt.  Ook hij is zijn echtgenote verloren rond de tijd dat ook Hilde moest gaan.  Het zijn intense gesprekken.

De weg gaat redelijk lang op een grindpad naast een nauwelijks gebruikte asfaltweg.

Ook Palas de Rey heeft vele albergues.  Het verbaast me dat velen 

een plaatsje reserveren terwijl dat helemaal (nog) niet nodig is.  Gevolg is wel dat men bij aankomst op zoek moet.  Ik stap gewoon binnen waar het er een beetje netjes uit ziet.

Nu op de kamer nog 2 Duitse dames.

Volgens mijn weervoorspeller gaat het de rest van de week regenen ... volgens die van de Duitse dames zal het gans de tijd volle zon zijn!

Morgen bijna 30km dus nu op tijd naar bed.

Pelgrims in de mist.

Merkwaardige wolkenformaties.

Santiago wegwijzer met verwijzing naar de 88 tempelwandeling in Japan.

D24 Portomarin 23.2km

Genoten van een rustig nachtje alleen.

Zoals verwacht begint de dag zwaar met de trappen en het bleef maar oplopen.  

Er was ook wat veranderd  ... de 100km komt in zicht en dan start een nieuwe lading pelgrims.   Veel gebabbel en sommige tegen een redelijk tempo.  Ze stormen me voorbij, ik met mijn eerder gezapig pelgrimstempo.   10, 15km later zie ik ze terug.

Het is een mooi tocht.  Genieten!

Ik stap de eerste herberg binnen en het is er prima.  Douchen, de was en op zoek naar eten.  Even geen pelgrimsmenu maar een overheerlijke pizza.

Tegen de avond groeit het gezelschap op de kamer aan met 2 Poolse dames en 2 Italiaanse.  Vooral met een van de Poolse nog tot vrij laat een boeiend gesprek gehad over allerlei thema's.

Samen spreken we af ... de wekker staat om 6:30h.

Waarschijnlijk de meest gefotografeerde ... de 100km paal.

Een wat moeilijker stukje afdaling

De brug over het stuwmeer naar Portomarin.

D23 Sarria 26.2km

Ik had dus gekozen voor de langere versie vandaag langs de abdij van Samos.  Blijkbaar hebben de meeste de korte route gekozen want onderweg nauwelijks iemand gezien.  Het was anders een erg mooie tocht.  In het begin een beetje langs de weg maar al snel het veld in.

Op het volledige stuk wel maar 1 mogelijkheid om iets te drinken en dat was in Samos zelf. 

Lekker wandelweertje.  Morgen normaal ook nog maar daarna zou het erg wisselvallig worden.

In Sarria aangekomen heb ik me verwend met een kamer alleen.  De vorige nacht is nogal luidruchtig verlopen.  Daarvoor zorgde een sympathieke en erg vermoeide Spanjaard maar ... wat een gesnurk zeg.

In de morgen wat laaghangende wolken.

Het klooster van Samos.

Pelgrimswerk.

De start voor morgen ...

D22 Triacastella 21,5km

Ondanks het vele volk toch een rustige nacht.  Lang uitgeslapen ook, of toch in verhouding tot de anderen.

Het zou een korte dag worden en haast is dan zeker niet nodig.  Ondanks dat we al zeker een 500m gedaald zijn zaten er een paar stevige kuitenbijters bij.  De laatste werd wel bekroond met een café op de top.  Tijd voor het ontbijt: koffie met 'tarte de Santiago'.

Ondanks het treuzelen toch reeds om iets voor 13h terplekke.

Bij het wachten nog aan een Japanner of was het een zuid-koreaan proberen uit te leggen dat er morgen 2 opties zijn om in Sarria te komen, rechtstreeks 18km of via Samos 25km.  Hij leek het maar niet te begrijpen maar zou zeker de 18km nemen.

Ik verblijf nu in de albergue municipal aan de ingang van het dorp.  Zo goed als nieuw nadat het vorige zou zijn ingestort.  Het dorp zelf is een opeenstapeling van albergues.  Het verschil met 11jaar geleden is groot.

Nb:  gezien het groot aantal eetgelegenheden onderweg heb ik mijn, overigens erg over tijd zijnde, noodrantsoen finaal in de prullenmand gesmeten.  Weer een paar 100gr minder mee te nemen.

Standbeeld op alto de poio

Het decor.

Een klein oponthoud

Ideaal plekje voor een vervroegd middagmaal

D21 O Cebreiro 27.2km

Wat een zalige nacht gehad.  Een Braziliaans koppel en een Spaanse jongedame op de kamer en iedereen muisstil.

Ze hadden wel gezegd dat ze om half 5 gingen opstaan om rechtstreeks naar O Cebreiro te gaan.  De reden was de verwachte warmte en de stevige beklimming.

Ik heb mijn plan ook wat aangepast maar niet zo extreem.  5:15h opgestaan en om 5:45h op pad.  Koplamp op want was nog steke donker.

De eerste 18km gingen veelal op asfaltwegen en zachtjes oplopend.

Om 11h was ik waar ik oorspronkelijk in La Faba wou slapen.  Een stuk van de beklimming was toen al voorbij.

De beklimming was best bewandelbaar en welk een prachtige uitzichten.  Het zweet vloeit overvloedig. 

Bij aankomst was het nog even wachten om in de albergue binnen te kunnen.  Een slaapzaal voor ongeveer 80 man maar alleen de onderste bedden bezet.  Het gesnurk tijdens de siësta beloofd niet veel goeds voor vannacht.

Vanavond nog naar een stemmige mis met pelgrimszegen geweest in dit toch wel speciale dorpje.  Nadien nog een extra portie caldo galego gaan eten, de typische maaltijdsoep in Galicië.  Galicië waar we vandaag zijn aangekomen.

In alle vroegte vertrekken.

De beklimming

Het landschap onderweg.

Tijdens de pelgrimszegening.

Een klein stukje van de slaapzaal.

D20 Villafranca del bierzo 24.9km

Na een bedankje aan de hospitalera nog voor 7h op weg.  Het zou warm worden vandaag maar volgens het schema toch relatief vlak.

Dat deed me overwegen om toch iets verder te gaan om overmorgen tot op de top van de O Cebreiro te stappen in plaats van half de beklimming.

Na consultatie van de gronze website bleek echter de eerste albergue gesloten en de tweede zou een extra afstand van 9km betekenen.  Dit samen ... relatief vlak, wat behoorlijk tegenviel en de temperatuur die boven de 30°C opliep heeft me van dit plan doen afzien.

Het was een erg mooi traject.  Een beetje bestrating maar toch vooral grindwegen waarlangs links en rechts wijngaarden opdoken.

In elk dorp waar je passeert klinkt het bekende 'Buen camino'.  De dorpje liggen niet al te ver van mekaar zodat het geen probleem is aan drinken te geraken.

Vanmorgen, heel vroeg  maakte een groep van Spaanse dames ongepast een hels kabaal.  Nu zitten ze samen in de kamer hiernaast ... een wekker zetten zal weer niet nodig zijn.

Passage door een dorpje

De eerste wijngaarden

Een 'beeleke' van een uitzicht

D19 Ponferrada 27.9km

De wekker zetten was weer niet nodig.  Zelfs zonder was ik voor 7h op weg.

Na een kleine 1.5km passeer ik de 'cruz de ferro', een mythische plaats waar (sommige) pelgrims een steen achterlaten welke hun zorgen, miserie enz in zich draagt.

Wat verder Manjarin, eerder berucht dan bekend omwille van het totaal gebrek aan confort.  Of er veel overnachtingen zijn wil ik betwijfelen.

Vandaar nog even doorklimmen naar 1515m om dan de  volgende 14km over smalle keienweggetje naar 590m te dalen.  Het is erg opletten geblazen om geen schuiver te maken.  De zon brand en het gaat lichtjes over de 30 graden.

In Molinaseca tijd om iets te eten.  Vanaf daar is het nog relatief vlak naar Ponferrada.

Prima albergue. 

Morgen een wat kortere vlakke etappe en bij dezelfde temperaturen.

Zonsopkomst

Cruz de ferro

Afdaling naar El Acebo

De weg

D18 Foncebadon 26.6km

Nog vergeten gisteren ... een groepje jongeren welke wat luider muziek met zich mee droeg ... het heeft me gestoord.  Wil je muziek luisteren ok maar gebruik dan oortjes en bewaar de stilte.

De nacht in Astorga is prima verlopen en zonder wekker, met het geroezemoes op de gang rond iets na 6 wakker.  Mijn liter chocomelk als ontbijt en nog voor 7h op pad.

Heel in het begin een wat ouder zuid-Koreaans koppel tegengekomen met een duidelijk meningsverschil en iedereen mocht het horen.  Wat mij vooral opviel wat het stukje handbagage,  zo met 4 wieltjes welk ze mee trok.  De rugzak gaat in de taxi maar dat karretje niet.  Dit verplichte hun overal op de asfaltweg te lopen omdat de camino zelf onmogelijk te doen was.  Je komt rare mensen tegen.

De eerste 20km liepen zachtjes op, de laatste bijna 7 een stuk steviger over smalle keienweggetje.  De echte camino.

Zwaar beladen fietsen worden te voet langs de asfaltweg naar boven geduwd.

Foncebadon was 11jaar geleden eigenlijk niet meer dan wat ruïnes met verroeste platendaken.  Nu zijn de ruïnes er nog maar staan er 4 mooie albergues met restaurant tussen.  Zelfs het kerkje is omgebouwd naar een albergue.  Echt een mooi rustplaats op 1440m hoogte.

Onderweg in Santa Catalina de Somoza

De weg krijgt kleur.

D17 Astorga 26.1 km

Door gesnurk een slechtere nacht.  Ben nog opgestaan om stopjes te nemen maar veel heeft het niet geholpen.

Het ontbijt was uitgebreid zodat onderweg naar niks moest gezocht worden.  Na een paar km duiken we het veld in.  Wat een verademing.

Het is mooi en gaat lichtjes op en af en met een aangenaam zonnetje.  Flitsen van de tocht van 2011 duiken op zoals Hospital de Orbigo waar we toen geslapen heb en waar ik nu doorstap.

Astorga is niet erg groot maar heeft toch een paar troeven welke het bezoeken waard zijn.

Ondertussen al gegeten en de was is bijna droog.   Straks nog even het stadje in en dan weer klaarmaken voor de nacht in deze grote albergue waar ik slaap in een kamer van 4 welk al de helft is van gisteren en dus ook de kans op snukkers hopelijk halveert.

Het is blijkbaar vrijdagavond en dat merk je op de straten en pleinen die gevuld zijn van Spaanse uitgelatenheid

De prachtige brug bij het binnenkomen van Hospital de Orbigo

Plaza major van Astorga

Kasteel van Gaudi naast de kathedraal

Het enorme en enig mooie altaarstuk van de kathedraal

D16 San Martin del camino 26.3km

Leon is een prachtige stad.

De eerste nacht op deze tocht in een 'echte' albergue.  Veel volk in de slaapzaal, douches, ...  ook wel wat gesnurk op de slaapzaal maar dat viel alles bij mekaar wel mee.

Een wekker zetten is niet nodig, er is altijd wel iemand die je voor is en genoeg lawaai maakt.

Goed stapweer.  Er is altijd een pelgrim in zicht voor en achter u.

Aangekomen in mijn voorziene slaapplaats vond ik niet onmiddellijk de albergue.  Wanneer ik dan een auto kan doen stoppen om iets te vragen bleek ik al een km te ver te zijn.  Volgende slaapmogelijkheid is slechts 4.5km verder dus verder maar.

Nu hier in een prima plek met Finnen  Italianen, Canadezen, Duitsers, Uruguay, Denen, ...

Het gezamenlijk eten heeft gesmaakt.

Morgen nog een ontbijtje en op weg voor een 4.5km kortere dag dan voorzien naar Astorga.

Parador van Leon, splitsing camino Francés en el Salvator

Altijd pelgrims in zicht

Het stukje extra naar de slaapplek

D15 Léon 26,2km

De nacht heeft me goed gedaan.  Op een paar strategische plaatsen mijn voeten afgeplakt om de tocht wat confortabel te maken, en dat hielp.

Fijn weer om te wandelen, zon en rond de 20°C.  Onderweg verlaten we ook de wat trieste stukken langs de weg om meer in het veld te duiken.  Een beetje niveauverschil ook.  Tussendoor een dorpje en de bars zijn open.

Onderweg, rond de middag, al een spaghetti gegeten als verlaat ontbijt en middagmaal ... een bruch zeg maar.

Léon zie je van ver liggen en het oude gedeelte met de kathedraal, albergue en zoveel meer ligt helemaal op het einde.  De albergue is prima te vinden en er slapen hier vandaag rond de 70 pelgrims.

Na installatie wat in de stad rondgewandeld met oa een bezoek aan  de kathedraal.  Mooi maar vermoeiend.

Morgen een nog wat kortere dag om daarna te gaan naar een schema van ongeveer 26km per dag.

Op basis daarvan is de terugvlucht geboekt.

Léon in de verte

De kathedraal van Léon

D14 Reliegos 37,5km

Vandaag zou ik de rustdag van Segovia goedmaken om terug op mijn oorspronkelijke planning te komen.  Daarom extra vroeg vertrokken ... koplamp aan de rechterpols zodat ik komend verkeer duidelijk kon waarschuwen.

De pijlen gevolgd en weer zat ik naast de route op een asfaltbaan tot in Sahagun, het aansluitpunt met de camino Francés. 

In de eerste bar waar ik op de camino Francés binnenstapte heb ik evenveel pelgrims gezien dan de 13 voorgaande dagen, 3 met name.  Een toevloed lijkt het me voorlopig echter niet zo begin mei.

Vanaf het begin deden mijn voeten moeilijk en dat juist op zulk een lange dag.  Toch maar doorgezet maar toch de eerste albergue, een paar 100m voor het 'centrum' van Reliegos binnengestrompeld.  Ik had behoefte aan een douche, bed en eten.  Zit nu op een kamer alleen om rustig op mijn plooi te komen.

Na 13 stapdagen heb ik nu evenveel km's gedaan dan welke voorzien zijn in de komende 15 dagen.  Dat moet, zelfs met voorlopig wat pijnlijke voeten een haalbare kaart zijn.

Ondertussen een berichtje gekregen van mijn 2 stapmaten van de via de la plata in 2013 en de Maria ut van 2016 dat ze na de camino Portugues goed zijn aangekomen in Compostela.

Het weer was goed met wat frisse wind.  De komende dagen zou het wat warmer worden.  Hopelijk komt er wat meer variatie in het parkoers want vanaf Sahagun constant op weliswaar goed bewandelbare grindwegen naast een asfaltweg.

Sahagun, aansluiting op de camino Francés

Jean (fransman) en George (zwitser) zijn goed aangekomen.